Katten vegetarisch en veganistisch voeren - onderzoeken, risico's en mogelijkheden

Veel mensen kiezen voor een vegetarisch of veganistisch dieet. Maar hoe zit het met je kat? Kan ze ook zonder vlees voldoende voedingsstoffen binnenkrijgen? Katten zijn van nature vleeseters. Ze hebben bepaalde voedingsstoffen nodig die vooral in dierlijke producten voorkomen. Hier lees je welke voedingsstoffen belangrijk zijn voor je kat en welke mogelijkheden er zijn voor een vleesloos dieet. Zo kun je beter inschatten aan welke voorwaarden zo’n dieet moet voldoen en of het geschikt is voor jouw kat.

Ofrieda, 17 juli 2025 – Laatst gecontroleerd: 31 juli 2026

Hoofdstukoverzicht

Wat betekent vegetarisch en veganistisch?

Is een vegetarisch of veganistisch dieet mogelijk voor katten?

Essentieel: je kat heeft deze voedingsstoffen nodig

Geschikt voer vinden – 4 dingen waar je op moet letten

Katten vleesvrij voeren - Is het natuurlijk & geschikt voor de soort?

Voordelen – Mogelijke redenen om voor vleesloos kattenvoer te kiezen

Risico's van een vegetarisch en veganistisch kattendieet

Onderzoeken - Wat de wetenschap zegt over vleesvrij eten

4 veelgestelde vragen over veganistisch en vegetarisch kattenvoer

Wat betekent vegetarisch en veganistisch?

Vegetarisch betekent een dieet zonder vlees en vis. Eieren en zuivelproducten mogen wel op het menu staan. Het veganistische dieet gaat nog een stap verder: het is gebaseerd op plantaardige en andere niet-dierlijke voedingsmiddelen. Mensen die veganistisch leven, eten geen dierlijke producten zoals melk, kaas of honing. Veel mensen letten ook op kleding zonder leer en op cosmetica die niet op dieren is getest en veganistisch is. De redenen voor een veganistisch dieet zijn divers. Vaak spelen dierenwelzijn, milieuaspecten en persoonlijke gezondheidsoverwegingen een rol.

Is een vegetarisch of veganistisch dieet mogelijk voor katten?

Katten zijn obligate carnivoren (vleeseters). Dat betekent dat ze bepaalde voedingsstoffen nodig hebben die vooral in dierlijke producten zitten. De term ‘vleeseter’ betekent echter niet dat elke benodigde voedingsstof per se direct uit vlees moet komen. Sommige voedingsstoffen zitten bijvoorbeeld ook in eieren of zuivelproducten. Een deel van de benodigde voedingsstoffen kan ook via andere dierlijke producten worden binnengekregen. Daarom is een vegetarisch dieet meestal makkelijker vol te houden dan een volledig veganistisch dieet.

Een veganistisch dieet is best lastig, omdat alle dierlijke ingrediënten vervangen moeten worden. Omdat katten sommige plantaardige voedingsstoffen minder goed kunnen opnemen dan dierlijke, is een zorgvuldige samenstelling van het voer cruciaal. Bij veganistisch kattenvoer moeten alle essentiële voedingsstoffen worden geleverd via geschikte niet-dierlijke ingrediënten of toegestane toevoegingen. Zo kan een goed samengesteld veganistisch volledig kattenvoer in principe worden afgestemd op de bekende voedingsbehoeften van volwassen katten.

Als je je kat vegetarisch of veganistisch wilt voeren, kies dan voor speciaal ontwikkelde complete voeding. Let erop dat het product uitdrukkelijk is aangeduid als complete voeding voor katten en voor de betreffende levensfase. Zo’n voeding is bedoeld om bij correct gebruik in de dagelijkse behoefte aan voedingsstoffen te voorzien. Zelf samengestelde maaltijden zonder de juiste dosering van supplementen brengen het risico op tekorten met zich mee en worden daarom niet aanbevolen.

Essentieel: je kat heeft deze voedingsstoffen nodig

Voor een op de behoeften afgestemde voeding heeft je kat onder andere voedingsstoffen nodig die vooral in dierlijke producten voorkomen. Wat en hoeveel je moet aanvullen, verschilt. Het hangt ervan af of je kat vegetarisch (met zuivel en eieren) of veganistisch (zonder dierlijke producten) gevoerd moet worden.

Taurine

Taurine is onder andere belangrijk voor een normale hart- en oogfunctie bij katten. Chemisch geproduceerde taurine kan worden gebruikt als voedingsadditief en wordt ook aan veel gangbare kattenvoeding toegevoegd. Het wordt via een chemische reactie gemaakt uit eenvoudige bouwstenen zoals zwavel en ethanolamine. Synthetische taurine heeft dezelfde structuur als natuurlijke taurine uit vlees. Je kat kan het dus net zo goed opnemen.

L-carnitine

L-carnitine speelt een rol bij de energiestofwisseling en het transport van vetzuren. L-carnitine komt vooral voor in dierlijke weefsels, en dan vooral in rood vlees, en wordt, net als taurine, ook aan gewoon voer toegevoegd. L-carnitine wordt gemaakt door fermentatie met speciale bacteriën of via een chemische reactie uit aminozuren.

Arachidonzuur

Arachidonzuur is een essentieel vetzuur voor katten en speelt een rol bij verschillende lichaamsfuncties. Je kat moet het via de voeding binnenkrijgen, omdat zijn lichaam het niet zelf kan aanmaken. Honden kunnen het daarentegen wel zelf aanmaken. Arachidonzuur komt vooral voor in dierlijke vetten, zoals gevogelte- en visolie. Katten die vegetarisch eten, kunnen het via eieren binnenkrijgen. Als niet-dierlijke bron kan bijvoorbeeld arachidonzuur uit de paddenstoel Mortierella alpina worden gebruikt.

Vitamine A

Vitamine A is belangrijk voor je ogen, je huid en je immuunsysteem. Katten kunnen plantaardige bètacaroteen niet voldoende omzetten in vitamine A en hebben daarom via hun voer kant-en-klare vitamine A nodig. Het zit in lever, visolie en eigeel en wordt ook aan gewoon voer toegevoegd. Voor voer zijn er ook industrieel geproduceerde vitamine A-verbindingen beschikbaar. Omdat zowel een tekort als een teveel aan vitamine A problemen kan opleveren, moet het gehalte zorgvuldig worden afgewogen.

Vitamine D

Vitamine D is onder andere belangrijk voor de calcium- en fosforhuishouding en voor de normale botfunctie van je kat. Ze kan het – in tegenstelling tot ons mensen – niet via zonlicht aanmaken en moet het via de voeding binnenkrijgen. Er zijn twee vormen van vitamine D. Vitamine D₂ komt meestal uit plantaardige bronnen, terwijl vitamine D₃ doorgaans wordt gewonnen uit wolvet (lanoline) of visolie. Bij katten verschillen vitamine D₂ en D₃ qua biologische beschikbaarheid. Voor de samenstelling moet daarom een geschikte bron worden gekozen. Inmiddels is er ook veganistische vitamine D₃, die wordt gemaakt van met UV-licht bestraalde korstmossen.

Vitamine B12

Vitamine B12 is belangrijk voor de zenuwen en de stofwisseling van je kat. Het zit bijna uitsluitend in dierlijke voedingsmiddelen zoals vlees, vis, eieren en melk. Voor voedingssupplementen wordt het via fermentatie gewonnen. Bij een vegetarische of veganistische samenstelling moeten bepaalde voedingsstoffen gericht worden aangevuld, zodat het voer aan de bekende voedingsbehoeften van de kat kan voldoen. De meeste van deze stoffen worden ook aan traditionele complete voersoorten met vlees toegevoegd.

Mythe of waarheid: Zijn synthetische toevoegingen slecht?

Veel mensen denken dat alles wat natuurlijk is goed is en alles wat kunstmatig is slecht. Die indeling gaat te kort. Het gaat om de samenstelling van een stof en wat die in je lichaam doet – niet om waar die vandaan komt. Er zijn natuurlijke stoffen die giftig zijn en synthetisch geproduceerde stoffen die je als voedingsmiddel kunt gebruiken. Hier zijn een paar redenen waarom synthetische voedingsstoffen een goede keuze kunnen zijn:

Dezelfde chemische structuur 

Synthetische voedingsstoffen zijn vaak identiek aan hun natuurlijke tegenhangers. In veel gevallen zijn hun chemische structuur en hun werking in het lichaam hetzelfde. Zo is synthetische vitamine C (ascorbinezuur) biochemisch niet te onderscheiden van natuurlijke vitamine C uit fruit.

Gecontroleerde productie en getest gebruik

Synthetische stoffen worden onder gecontroleerde omstandigheden gemaakt. Door middel van gecontroleerde productieprocessen kunnen de samenstelling en zuiverheid worden gestandaardiseerd.

Duurzaamheid en behoud van hulpbronnen

Synthetische productie helpt natuurlijke hulpbronnen te behouden.

Wetenschappelijk bewezen veiligheid 

Zowel synthetische als natuurlijke additieven moeten strenge veiligheidstests doorstaan voordat ze worden toegelaten.

Voedingsfysiologische toevoegingsmiddelen kunnen dienen om bepaalde voedingsstoffen in een bepaalde hoeveelheid aan te vullen – zowel in voer met vlees als in vleesloos voer. Zelfs katten die rauw voer krijgen, krijgen indirect synthetische toevoegingen binnen, omdat die in het voer voor landbouwhuisdieren zitten. Terwijl het aanbod aan voedingsstoffen in de natuur schommelt, kan een recept met toevoegingen worden aangepast aan de voedingsbehoeften van je kat in elke levensfase. Zo kan het voer bijdragen aan een op de behoeften afgestemde toevoer van voedingsstoffen.

Geschikt voer vinden – 4 dingen waar je op moet letten

Bij het kiezen van geschikt kattenvoer moet je met een paar dingen rekening houden. We laten je zien welke informatie handig kan zijn bij het kiezen van vleesloos voer.

Laag gehalte aan ruwe celstof

Het ruwe vezelgehalte moet tussen de 1 en 4 % van de droge stof liggen. Je kat heeft maar weinig vezels nodig. Een te hoog vezelgehalte kan de verteerbaarheid verminderen, de opname van voedingsstoffen belemmeren en tot spijsverteringsproblemen leiden. Zeer hoge gehaltes aan bepaalde onoplosbare vezels kunnen de verteerbaarheid en de opname van voedingsstoffen beïnvloeden. Oplosbare vezels zoals inuline of psylliumschillen kunnen daarentegen bijdragen aan een normale darmfunctie. Het loont dus de moeite om even op de verpakking te kijken, zodat je een goed uitgebalanceerd voer kiest.

Bron van arachidonzuur

De fabrikant zou moeten kunnen aangeven of het gehalte aan arachidonzuur voldoet aan de erkende voedingsaanbevelingen voor de betreffende levensfase. Voor droogvoer wordt minimaal 7 mg per 100 g aanbevolen, voor natvoer minimaal 1,6 mg. Dit vetzuur is essentieel voor je kat, omdat ze het niet zelf kan aanmaken.

Omega-3 vetzuren (EPA & DHA)

Katten kunnen plantaardige omega-3-vetzuren niet goed omzetten in de belangrijke vormen EPA en DHA. Algenolie van Schizochytrium kan dienen als bron van DHA en, afhankelijk van het product, ook van andere omega-3-vetzuren. Omega-3-vetzuren zitten onder andere in de huid en de vacht.

Gedetailleerde informatie over voedingswaarden

Extra informatie van de fabrikant kan het beoordelen van het voer makkelijker maken. Nauwkeurige gegevens over essentiële voedingsstoffen zijn belangrijk, vooral over aminozuren, vetzuren, vitamines en mineralen. Ook de verteerbaarheid en de opneembaarheid van de voedingsstoffen zijn belangrijke criteria.

Katten vleesvrij voeren - Is het natuurlijk & geschikt voor de soort?

Een vegetarisch of veganistisch dieet is niet natuurlijk voor katten. In de natuur zouden ze zich zonder vlees niet zelfstandig en voldoende kunnen voeden. Ook droogvoer, natvoer of BARF daar niet op het menu. Huiskatten jagen niet op runderen of varkens – toch zitten deze ingrediënten in veel soorten voer. Een natuurlijke voedselsituatie kun je niet zomaar doornemen naar de voeding van huiskatten. De leefomstandigheden van in het wild levende katten verschillen aanzienlijk van die van huiskatten die door mensen worden verzorgd.

Of vleesloos voer als soortspecifiek wordt beschouwd, is omstreden. Voor de voedingsfysiologische beoordeling is het doorslaggevend of het voer op betrouwbare wijze in de specifieke voedingsbehoeften van de kat voorziet. Voer dat in die behoeften voorziet, kan aan de voedingsfysiologische eisen voldoen. Of het daarnaast ook als soortspecifiek wordt beschouwd, hangt ook af van de definitie die je hanteert. Ook in traditioneel voer zijn veel voedingsstoffen niet van nature aanwezig, maar worden ze toegevoegd. Neem bijvoorbeeld taurine: dat gaat verloren tijdens de verwerking van het voer – zelfs in dierlijke producten – en wordt bijna altijd aangevuld. Hetzelfde geldt voor vitamine B12 en vitamine A. Als toevoegingen in traditioneel voer vanzelfsprekend zijn, is er geen reden om ze bij vleesloos voer anders te beoordelen.

In de natuur zijn er geen voerbakjes en ook geen vaste maaltijden. Zelfs commercieel kattenvoer met vlees komt niet helemaal overeen met de natuurlijke prooi van een kat. Het belangrijkste is dat het voer bedoeld is voor katten en past bij de levensfase van je kat, en dat het voldoet aan de erkende voedingsaanbevelingen. Dit geldt in principe zowel voor recepten met vlees als voor recepten zonder vlees.

Voordelen – Mogelijke redenen om voor vleesloos kattenvoer te kiezen

Vlees is een ingrediënt dat in bijna elk kattenvoer zit. Maar er zijn verschillende redenen om eens naar vegetarische of veganistische alternatieven te kijken.

1. Alternatief bij bepaalde voedselintoleranties

Sommige katten reageren gevoelig op bepaalde dierlijke eiwitbronnen, zoals bepaalde soorten vlees of vis. Mogelijke symptomen zijn jeuk, huidveranderingen of maag- en darmklachten. Afhankelijk van de oorzaak kunnen alternatieve eiwitten, waaronder ook plantaardige bronnen, een optie zijn. Welke eiwitbron geschikt is, moet eliminatiedieet worden onderzocht in het kader van een eliminatiedieet onder begeleiding van een dierenarts.

2. elke hap een zuiver geweten

Voor veel katteneigenaren spelen ook ethische en ecologische overwegingen een rol bij de keuze van het voer. Met vegetarisch kattenvoer kun je het gebruik van dierlijke ingrediënten verminderen. Plantaardige eiwitbronnen kunnen, afhankelijk van de grondstof en de productiemethode, een kleinere impact op het klimaat hebben dan bepaalde dierlijke eiwitbronnen. Hoe groot het verschil daadwerkelijk is, hangt echter af van de totale samenstelling, de productie en de verpakking. Het belangrijkste blijft dat het gekozen voer voldoet aan de voedingsbehoeften van je kat.

Risico's van een vegetarisch en veganistisch kattendieet

Ook al kan vegetarisch en veganistisch kattenvoer een optie zijn voor katten, zijn er risico’s waar je rekening mee moet houden. We leggen je uit waar je op moet letten bij het geven van vleesloos voer aan je kat.

Tekort aan voedingsstoffen

Katten hebben een aantal voedingsstoffen nodig die ze normaal gesproken uit dierlijke ingrediënten halen. Als er niet genoeg van binnenkomt, kunnen er tekorten ontstaan. Vooral taurine, arachidonzuur en vitamine A zijn belangrijk. In vleesvrije recepten moeten deze voedingsstoffen worden geleverd via geschikte niet-dierlijke bronnen of goedgekeurde toevoegingen. We raden je aan om het voer niet zelf samen te stellen, maar een geschikt volledig diervoeder te kiezen.

Acceptatieproblemen

Katten zijn kieskeurig als het om hun voer gaat. Soms is het lastig om ze te overtuigen van nieuw voer. Vleesloos kattenvoer ruikt anders dan voer met vlees, waardoor je kat in het begin misschien wat sceptisch is. Geef haar genoeg tijd om te wennen aan de geur, smaak en textuur van het nieuwe voer.

Urinewegaandoeningen

Katten hebben een licht zure urine pH (ongeveer 6,0 tot 6,5), omdat hun dieet als carnivoren voornamelijk bestaat uit dierlijke eiwitten. Plantaardige eiwitten hebben echter een andere samenstelling en hebben de neiging om de urine alkalischer te maken (hogere pH). Dit kan het risico op aandoeningen van de urinewegen verhogen.

Met een zorgvuldige samenstelling kun je de pH-waarde van de urine gericht beïnvloeden. Methionine kan in een goed samengestelde formule worden gebruikt om een geschikte pH-waarde van de urine te bereiken. Daarnaast moeten fabrikanten ervoor zorgen dat de verhouding van de mineralen in het voer zorgvuldig in balans is. Of vleesloos voer de pH-waarde van de urine negatief beïnvloedt, hangt af van de totale samenstelling en de individuele kat. Bij een bepaalde aanleg of bestaande urinewegproblemen is het verstandig om je kat regelmatig door de dierenarts te laten controleren.

Lage verteerbaarheid

Een hoog gehalte aan weinig bewerkte plantaardige bestanddelen kan de verteerbaarheid van voer verminderen. Katten hebben een kort darmstelsel dat is afgestemd op het verteren van dierlijk voedsel. Plantaardige ingrediënten bevatten vaak meer vezels, wat de opname van voedingsstoffen bemoeilijkt. Bovendien komen sommige belangrijke aminozuren in plantaardige bronnen maar in kleine hoeveelheden voor. Er zijn verschillende manieren om de verteerbaarheid van plantaardig voer te verbeteren. Een mogelijkheid is het gebruik van plantaardige eiwitisolaten. Die hebben een hoog eiwitgehalte en bevatten weinig onverteerbare plantaardige bestanddelen. Voorbeelden hiervan zijn erwten-, maïs- of rijsteiwitisolaten. Een andere aanpak is het gericht toevoegen van essentiële aminozuren. Met name taurine en methionine worden toegevoegd. Het doel is om het aminozuurprofiel zo veel mogelijk te laten lijken op dat van dierlijke eiwitten. Door de juiste grondstoffen te gebruiken, het voer op de juiste manier te verwerken en essentiële aminozuren toe te voegen, kun je de verteerbaarheid van een vleesvrije receptuur verbeteren en het voedingsprofiel afstemmen op wat je kat nodig heeft.

Onderzoeken - Wat de wetenschap zegt over vleesvrij eten

De afgelopen jaren is de belangstelling voor vegetarische of veganistische voeding voor katten flink toegenomen. Daarom verschijnen er ook steeds meer onderzoeken naar de gevolgen voor de gezondheid van vleesloze voeding.

In een wereldwijd onderzoek hebben 1.369 katteneigenaren informatie gegeven over de gezondheidstoestand van katten die vlees eten of veganistisch worden gevoerd. Bij verschillende onderzochte gezondheidsindicatoren waren er cijfermatige trends die in het voordeel waren van de veganistisch gevoerde katten. De verschillen waren echter overwegend niet statistisch significant. Bovendien waren de resultaten gebaseerd op informatie van de eigenaren en niet op gestandaardiseerde klinische onderzoeken. [1]

Ook in een Canadees onderzoek werden de veganistisch gevoede katten door hun baasjes over het algemeen als even gezond beoordeeld als katten die conventioneel werden gevoerd. Er werden enkele verschillen gemeld die in het voordeel van de veganistische groep waren. Vanwege de observationele opzet van het onderzoek en de zelfgerapporteerde gegevens kun je hieruit echter geen aantoonbaar gezondheidsvoordeel afleiden. [2]

Een onderzoek uit 2006 vergeleek 34 katten op een vegetarisch dieet met 52 katten die gewoon vleesvoer kregen. De focus lag op aandoeningen zoals obesitas en diabetes. Het resultaat: de onderzoeken tot nu toe geven eerste aanwijzingen dat zorgvuldig samengestelde, vleesvrije complete kattenvoeding in principe mogelijk kan zijn. De beschikbare gegevens zijn echter beperkt. Veel onderzoeken zijn gebaseerd op zelfrapportages, hebben maar een klein aantal veganistische of vegetarische katten onder de loep genomen en laten geen eenduidige conclusies toe over de gezondheidseffecten op de lange termijn. [3]

Bronnen:
[1] Knight et al., 2023, PLOS ONE
[2] Dodd et al., 2021, BMC Veterinary Research
[3] Wakefield et al., 2006, Journal of Feline Medicine and Surgery

Zijn er langetermijnstudies?

Er zijn geen langetermijnonderzoeken naar vegetarisch of veganistisch kattenvoer. Laboratoriumanalyses en erkende voedingsrichtlijnen vormen een belangrijke basis voor de ontwikkeling van een volledig voer. Ze kunnen langetermijnvoedingsonderzoeken en klinische observaties echter niet helemaal vervangen.

Organisaties zoals de NRC (National Research Council) of de FEDIAF (European Pet Food Industry Federation) documenteren deze voedingsbehoeften uitgebreid. 

Vegetarisch of veganistisch kattenvoer kun je in het lab laten analyseren. Daarna vergelijk je de aanwezige voedingsstoffen met de bekende behoeftewaarden. Zo kun je controleren of de geanalyseerde voedingsstofgehaltes overeenkomen met de aanbevelingen die als uitgangspunt zijn genomen.

Ook voor gewoon kattenvoer zijn er geen langetermijnstudies die kijken naar een dieet dat uitsluitend uit rundvlees of kip bestaat. Toch wordt het als veilig beschouwd, omdat de samenstelling wordt geanalyseerd en vergeleken met wetenschappelijke voedingsbehoeften. Hetzelfde geldt voor vegetarisch of veganistisch voer. Ook hier is de ontwikkeling van de recepten grotendeels gebaseerd op erkende voedingsaanbevelingen, analyses en gegevens over de verteerbaarheid.

De 4 meest gestelde vragen over veganistisch en vegetarisch kattenvoer

Er zijn veel vragen en onzekerheden rondom vegetarisch kattenvoer. Is het gezond? Krijgt de kat alle belangrijke voedingsstoffen binnen? Hier lichten we de vier meest gestelde vragen toe en geven we je de belangrijkste antwoorden.

Kunnen katten een vegetarisch dieet krijgen?

Een vegetarisch dieet is in principe mogelijk, als een compleet voer dat speciaal voor katten en de betreffende levensfase is samengesteld, in de voedingsbehoeften voorziet. Zuivelproducten en eieren kunnen daarbij helpen om belangrijke voedingsstoffen aan te vullen.

Kunnen katten een veganistisch dieet krijgen?

Een veganistisch dieet is vanuit voedingsfysiologisch oogpunt bijzonder veeleisend. Je moet je huisdier uitsluitend voeden met een speciaal hiervoor ontwikkeld volledig diervoeder. Regelmatige controles bij de dierenarts kunnen vooral bij langdurig gebruik zinvol zijn.

Waarom is er vegetarisch en veganistisch kattenvoer?

Er zijn verschillende redenen om vleesvrij kattenvoer te kiezen. Sommige katten hebben allergieën of een intolerantie voor dierlijke eiwitten. Afhankelijk van de oorzaak kunnen alternatieve eiwitbronnen een optie zijn. Veel katteneigenaren kiezen om ethische of ecologische redenen voor vleesvrij voer. Speciaal ontwikkelde complete voersoorten kunnen zo worden samengesteld dat ze rekening houden met de bekende voedingsbehoeften van de kat.

Waarom is een vegetarisch en veganistisch dieet voor katten vaak controversieel?

Het vegetarische en veganistische dieet voor katten is omstreden, omdat katten carnivoren zijn met specifieke voedingsbehoeften. Uit eerdere enquêtes bleek meestal dat er geen duidelijke aanwijzingen waren voor een slechtere algemene gezondheid bij katten die vleesloos eten. De beschikbare gegevens zijn echter beperkt en laten geen algemene conclusies toe. Het doel van vegetarische of veganistische voeding is daarom niet om de natuurlijke prooi na te bootsen, maar om in de bekende voedingsbehoeften te voorzien via een zorgvuldig samengestelde receptuur.